Typowy scenariusz, w czterech odsłonach
Ten przebieg nie jest improwizowany za każdym razem — to powtarzalny skrypt, stosowany wobec tysięcy numerów, który działa tylko na części odbiorców. Ta część wystarcza, by zrobić z tego dochodowy proceder.
Wykorzystywane dźwignie psychologiczne
To nie są odosobnione sztuczki: to udokumentowane mechanizmy, wykorzystywane w tysiącach różnych oszustw. Poznaj Gramatykę Manipulacji →
Lustro pokoleniowe
Ofiarą tej metody niemal zawsze pada osoba starsza, często mieszkająca samotnie, bez kogoś obok, kto mógłby na gorąco zweryfikować historię. Rodzina dowiaduje się o wszystkim dopiero po fakcie — gdy pieniądze już zniknęły. To nie jest kwestia naiwności: to atak zbudowany tak, by wykorzystać dokładnie tę samotność i tę troskę o bliskich, którą każdy dziadek czy babcia ma wpisaną w siebie.
To właśnie dlatego rodzina dowiaduje się zwykle najpóźniej ze wszystkich — nie dlatego, że nikt nie ostrzegał, ale dlatego, że atak trafia dokładnie w tę chwilę samotności, w której nie ma komu na gorąco zapytać: „czy to na pewno on?"
Co wiemy, w liczbach
Według danych Policji, cytowanych przez Polską Agencję Prasową, w 2024 roku w Polsce odnotowano 3825 oszustw metodą na legendę (na wnuczka, na policjanta i pokrewne warianty), na szkodę 4183 pokrzywdzonych. Łączne straty wyniosły ponad 156,4 mln zł, co daje średnio około 37 400 zł straty na jedną poszkodowaną osobę — kwotę, która w pojedynczych przypadkach bywa znacznie wyższa.
Dobre odruchy
- Odłóż słuchawkę i oddzwoń samodzielnie. Zadzwoń do wnuka, syna lub córki na numer, który już znasz — nie na ten podany przez rozmówcę.
- Nigdy nie przekazuj pieniędzy ani nie wpuszczaj do domu osoby mającej je odebrać, niezależnie od tego, jak pilna wydaje się sytuacja.
- Ustalcie w rodzinie hasło. Pytanie lub słowo znane tylko prawdziwym bliskim — praktyka rekomendowana przez policje wielu krajów wobec rosnącej liczby oszustw głosowych.
- Pamiętaj: prawdziwy policjant nigdy nie prosi o przekazanie gotówki ani o przelew na prywatne konto „w celu zabezpieczenia" oszczędności.
Coraz częściej oszuści idą o krok dalej i klonują głos bliskiej osoby przy pomocy sztucznej inteligencji — opisujemy ten nowy wariant na stronie Klonowanie głosu i oszustwo na wnuczka.
Zainstaluj Egidio i blokuj to automatycznie — bezpłatnie →
Ktoś z twoich bliskich powinien to zobaczyć? Wyślij to mailem albo na WhatsAppie.
Co widzi Egidio
Połączenie z nieznanego numeru — zawierające presję czasu, prośbę o pieniądze i unikanie kontaktu z resztą rodziny — nosi sygnaturę behawioralną, którą silnik Egidio rozpoznaje przy połączeniach bezpłatnie, a w wersji Premium także w komunikatorach. To zasada pokazana na naszej stronie „Jedno oszustwo. Trzy kanały.": pojedynczy atak przemieszczający się z kanału na kanał, rozpoznany jako jedna całość, a nie traktowany jako kilka niepowiązanych wiadomości.
Chronić cały łańcuch rodzinny
Twój rodzic albo dziadek odbiera wersję głosową tego ataku, ty możesz odebrać wersję SMS-ową — jedna ochrona może pokryć obie naraz. Tryb Rodzinny Egidio chroni do 4 osób — ciebie, twoje dzieci, twoich rodziców — pod jednym abonamentem za 199,99 zł rocznie.
Najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać metodę na wnuczka?
Telefon od nieznanego numeru, głos podający się za wnuka, syna lub córkę w nagłych tarapatach — wypadek, areszt, pilna operacja — który prosi o natychmiastową pomoc finansową i błaga, by nie dzwonić do innych członków rodziny na sprawdzenie.
Czym różni się metoda na policjanta od metody na wnuczka?
W metodzie na policjanta oszust przedstawia się jako funkcjonariusz, który rzekomo prowadzi sprawę przeciwko oszustom i prosi ofiarę o przekazanie lub przelanie oszczędności na „bezpieczne konto", by je chronić. Często stanowi kontynuację rozmowy zaczętej metodą na wnuczka, gdy ofiara zaczyna wątpić.
Co robić, gdy odbieram taki telefon?
Odłożyć słuchawkę i zadzwonić samodzielnie do rzekomego wnuka lub dziecka na numer, który już się zna. Nigdy nie przekazywać pieniędzy ani nie wpuszczać do domu osoby, która ma je odebrać. Prawdziwy policjant nigdy nie prosi o przekazanie gotówki ani przelew na prywatne konto.
Czy Egidio wykrywa tego typu oszustwo?
Połączenie z nieznanego numeru łączące presję czasu, prośbę o pieniądze i unikanie kontaktu z innymi członkami rodziny nosi sygnaturę behawioralną, którą silnik Egidio rozpoznaje przy połączeniach, a w wersji Premium także w komunikatorach.
Jedna ochrona, cała rodzina
4 osoby, jeden abonament, 199,99 zł rocznie. Każdy chroniony na swoim urządzeniu, bez wzajemnego nadzoru.
Wypróbuj Egidio na Androidzie — bezpłatnie Połączenia bezpłatnie na zawsze · Dlaczego powstał ten projekt →