Drie referentierapporten
Europol — IOCTA 2026
De Internet Organised Crime Threat Assessment, gepubliceerd op 28 april 2026, draagt de titel "hoe encryptie, proxy's en AI de cybercriminaliteit doen groeien". Het rapport wijst op de aanhoudende dreiging van ransomware (meerdere actieve groepen gedurende heel 2025) en een steeds sterkere vervlechting tussen hybride statelijke dreigingen en criminele actoren — die laatsten fungeren soms als tussenschakel voor destabilisatie-operaties.
ENISA — Threat Landscape 2025
Het Europese cybersecurity-agentschap ziet een steeds gevarieerdere focus van gestructureerde groepen op overheidsinstanties — niet alleen centrale overheidsinstellingen, maar inmiddels ook diplomatieke instanties, ministeries, wetshandhaving en politieke partijen.
FBI — Internet Crime Complaint Center (IC3), jaarrapport 2024
Het klachtencentrum van de FBI registreerde 859.532 meldingen in 2024, voor een totaal van 16,6 miljard dollar aan gemelde verliezen — een stijging van 33% op jaarbasis. Nieuw in 2026: de FBI introduceerde een specifieke categorie "AI-gerelateerd" in zijn klachtenclassificatie — meer dan 22.000 meldingen en bijna 900 miljoen dollar aan verliezen, al in het eerste jaar van deze nieuwe indeling.
Wat deze rapporten gemeen hebben
Drie verschillende organisaties, drie verschillende geografische zones — maar dezelfde vaststelling: online fraude neemt niet af, ze verandert van vorm. De technieken worden geavanceerder (encryptie, proxy's, AI volgens Europol), de doelwitten worden diverser (overheidsinstanties volgens ENISA), en het volume blijft stijgen (+33% gemelde verliezen bij de FBI in één jaar). Dat is precies de rode draad van Het Dreigingslab: elk volgend dossier gaat dieper in op één van deze ontwikkelingen.
Veelgestelde vragen
Wie publiceert betrouwbare rapporten over de wereldwijde stand van oplichting?
Publieke instanties: Europol (IOCTA, jaarrapport over georganiseerde online criminaliteit), ENISA (het Europese cybersecurity-agentschap, Threat Landscape) en de FBI via zijn centrum IC3 (Internet Crime Complaint Center) voor de Verenigde Staten.
Hoeveel kost online oplichting elk jaar?
Alleen al in de Verenigde Staten registreerde de FBI in 2024 16,6 miljard dollar aan gemelde verliezen, op basis van 859.532 klachten. Zie ook de gedetailleerde berekening van de gemiddelde schade van oplichting.
Heeft kunstmatige intelligentie de omvang van oplichting echt veranderd?
Ja, volgens Europol: het IOCTA 2026-rapport wijst AI, encryptie en proxy's expliciet aan als factoren die cybercriminaliteit doen groeien. De FBI heeft in 2026 zelfs een specifieke categorie ingevoerd voor klachten die met AI te maken hebben. Zie ook het dossier generatieve AI & deepfake-stemmen.